Kanserde şişme neden olur sorusunun tek bir cevabı yoktur; çünkü bu durumun altında yatan birçok farklı mekanizma olabilir. Kanser hastalarında görülen şişlikler (ödem), genellikle vücudun belirli bölgelerinde sıvı birikmesi sonucu ortaya çıkar ve hastalığın kendisinden, uygulanan tedavilerden veya beslenme yetersizliği gibi destekleyici faktörlerden kaynaklanabilir. Özellikle kanser hastalarında karında su toplanması (asit) ve kanser hastalarında ayak şişmesi (periferik ödem), en sık karşılaşılan ve en çok endişe yaratan şişlik türleridir.
Bu yazıda, kanser hastalarında görülen karın ve ayak şişmelerinin olası nedenlerini, hangi kanser türlerinde daha sık görüldüğünü ve bu rahatsız edici durumla başa çıkma yöntemlerini sade ve anlaşılır bir dille ele alacağız. Amacımız, bu belirtiler hakkında doğru bilgi sunarak, ne zaman doktorunuza başvurmanız gerektiğini netleştirmektir.
Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30
Kanser Hastalarında Karın Şişmesi Neden Olur? (Asit)
Kanser hastalarında karın şişmesi, genellikle karın zarı (periton) adı verilen organları saran ince zarın kanser hücreleri tarafından tutulması sonucu gelişen ve “asit” olarak adlandırılan sıvı birikimi nedeniyle olur. Bu durum, özellikle ileri evre sindirim sistemi ve kadın üreme organı kanserlerinde sıkça görülür. Karın zarına yayılan kanser hücreleri, hem sıvının damardan dışarı sızmasını kolaylaştırır hem de normalde bu sıvıyı emen lenf kanallarını tıkayarak sıvının karın içinde birikmesine yol açar.
Karın şişliği hangi kanser türlerinde görülür?
Karın şişliği (asit), en sık olarak yumurtalık kanseri, mide kanseri, kalın bağırsak (kolon) kanseri, pankreas kanseri ve siroz zemininde gelişen karaciğer kanseri gibi karın içi organ kanserlerinin ileri evrelerinde görülür. Akciğer kanserinde karın şişmesi ise genellikle hastalığın karaciğere veya karın zarına yayıldığı (metastaz yaptığı) durumlarda ortaya çıkar.
Kanser Hastalarında Ayak Şişmesi Neden Olur?
Kanser hastalarında ayak şişmesi (periferik ödem), birçok farklı nedene bağlı olarak gelişebilir. Bu durum genellikle yerçekiminin de etkisiyle ayak bilekleri ve bacaklarda daha belirgindir. Kanser hastasının el ve ayaklarının şişmesi, altta yatan sorunun tüm vücudu etkilediğini (sistemik) düşündürür.c
Başlıca nedenler şunlardır:
- Protein Eksikliği (Hipoalbuminemi): İleri evre kanser ve yetersiz beslenme sonucu karaciğerin yeterli albümin (kanın en önemli proteini) üretememesi. Albümin, sıvıyı damar içinde tutan bir sünger gibidir. Azaldığında, sıvı doku arasına sızarak özellikle ayaklarda şişmeye neden olur.
- Lenfödem: Kanser hücrelerinin kasık bölgesindeki lenf bezlerini tıkaması veya ameliyat/radyoterapi (ışın tedavisi) ile bu lenf bezlerinin hasar görmesi sonucu, bacaklardaki lenf sıvısının geri dönüşünün engellenmesi ve bacakta birikmesidir.
- Derin Ven Trombozu (DVT): Kanser, kanın pıhtılaşma eğilimini artırır. Bacak toplardamarlarında oluşan bir pıhtı, kan akışını engelleyerek bacakta ağrılı ve şiş bir duruma yol açabilir.
- Kalp veya Böbrek Yetmezliği: Hem kanserin kendisi hem de bazı tedaviler, bu organların fonksiyonlarını bozarak vücutta genel bir sıvı birikimine ve ayaklarda şişmeye neden olabilir.
Akciğer kanserinde ayak şişmesi neden olur?
Akciğer kanserinde ayak şişmesi, genellikle yukarıda sayılan genel nedenlere (protein düşüklüğü, DVT, kalp yetmezliği gibi) bağlı olarak ortaya çıkar. Ayrıca, akciğer kanserinin karaciğere veya karın içindeki lenf bezlerine yayılması da kan dolaşımını etkileyerek ayaklarda şişmeye yol açabilir.
Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe’den Kanserde Şişlik ve Ödem Yönetimi
“Kanser hastasında ortaya çıkan karın veya ayak şişliği, neredeyse her zaman hastalığın ilerlediğinin veya tedavinin önemli bir yan etkisinin habercisidir. Bu, hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan, nefes darlığına, hareket kısıtlılığına ve ağrıya yol açan bir durumdur. Bizim yaklaşımımız, öncelikle bu şişliğin altında yatan nedeni (protein düşüklüğü mü, lenf kanalı tıkanıklığı mı, yoksa karın zarı yayılımı mı) doğru bir şekilde saptamaktır. Neden bulunduktan sonra, idrar söktürücü ilaçlar, karındaki sıvının boşaltılması (parasentez) veya altta yatan kansere yönelik sistemik tedavilerle bu şikayeti yönetmeye ve hastamızın konforunu artırmaya odaklanırız.”
Kanser tedavisi sürecinde yaşadığınız yan etkiler hakkında uzman bir görüş almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
1. Kanserde ayak ve karın şişmesi ne anlama gelir?
Kanserde ayak ve karın şişmesinin bir arada görülmesi, genellikle hastalığın ileri evrede olduğunu ve vücutta genel bir sıvı dengesizliği veya yaygın bir hastalık yükü olduğunu düşündürür. Bu durum sıklıkla karaciğer yetmezliği, düşük kan protein seviyeleri (albümin) veya karın zarının yaygın olarak tutulması gibi nedenlerden kaynaklanır.
2. Karnı şişen kanser hastası ne kadar yaşar?
Bu, en zor sorulardan biridir ve net bir cevap vermek mümkün değildir. Karın şişliği (asit), genellikle ileri evre hastalığın bir işareti olduğu için yaşam beklentisinin daha kısıtlı olduğunu gösterir. Ancak yaşam süresi; altta yatan kanserin tipine, hastanın genel durumuna, karaciğer fonksiyonlarına ve kemoterapi gibi tedavilere vereceği yanıta göre birkaç haftadan bir yıla veya daha uzun bir süreye kadar değişebilir.
3. Kanser hastalarının karnı neden şişer?
Kanser hastalarının karnının şişmesinin en yaygın nedeni, karın zarına (periton) kanser hücrelerinin yayılması ve bu zarın aşırı miktarda sıvı (asit) üretmesidir. Diğer nedenler arasında, kanserin karaciğere yayılması (metastaz) sonucu karaciğer yetmezliği gelişmesi veya karın içindeki büyük damarlara bası yaparak kan dolaşımının bozulması sayılabilir.
4. Kemoterapi karın şişliği yapar mı?
Kemoterapinin kendisi doğrudan karında sıvı birikmesine (asit) neden olmaz. Ancak, bazı kemoterapi ilaçları vücutta genel olarak sıvı tutulumuna ve ödeme yol açarak karında bir dolgunluk ve şişkinlik hissine neden olabilir. Ayrıca, kemoterapiye bağlı gelişen şiddetli ishal veya kusma, kan protein seviyelerini düşürerek dolaylı yoldan şişliğe katkıda bulunabilir.
5. Kanser hastalarında karında su toplanması nasıl tedavi edilir?
Kanser hastalarında karında su toplanmasının (asit) tedavisi iki yönlüdür. Birincisi, biriken sıvıyı iğne ile boşaltarak (parasentez) hastayı rahatlatmaktır. İkincisi ve daha önemlisi, sıvı üretiminin nedeni olan kanserin kendisini, kemoterapi veya akıllı ilaç gibi sistemik tedavilerle kontrol altına almaktır. Ayrıca, tuz kısıtlaması ve idrar söktürücü ilaçlar da tedavide kullanılır.
6. Ayak şişmesi her zaman kanser belirtisi midir?
Hayır, kesinlikle değildir. Ayak şişmesinin en sık nedenleri kalp yetmezliği, böbrek hastalıkları, karaciğer sirozu, varisler ve kullanılan bazı tansiyon ilaçları gibi kanser dışı durumlardır. Ancak, açıklanamayan ve yeni başlayan ayak şişliği, özellikle kilo kaybı gibi belirtilerle birlikteyse, kanser olasılığı da akılda tutulmalıdır.
7. Kanserde ayak ve karın şişmesi hastalığın son evresi mi demektir?
Genellikle evet. Karında asit birikmesi veya kansere doğrudan bağlı ayak şişmesi, hastalığın genellikle lokal olarak kontrol altına alınamadığı ve vücuda yayıldığı ileri bir evrede (Evre 4) olduğunu gösterir. Ancak bu, “tedavinin sonu” anlamına gelmez, sadece tedavi hedeflerinin değiştiği anlamına gelir.
8. Kanser hastasının el ve ayaklarının şişmesi nasıl geçer?
Bu tür bir şişliğin geçmesi için altta yatan nedeni tedavi etmek gerekir. Eğer neden düşük protein (albümin) ise, damardan albümin takviyesi ve beslenmenin düzeltilmesi gerekir. Eğer neden bir pıhtı (DVT) ise, kan sulandırıcı ilaçlar kullanılır. Genel ödem için ise genellikle tuz kısıtlaması ve idrar söktürücü ilaçlar (diüretikler) verilir.
9. Sadece karın şişliği olan bir kişide hangi kanser düşünülmelidir?
Başka bir belirti olmaksızın, özellikle kadınlarda yeni başlayan ve geçmeyen karın şişliği, yumurtalık kanseri için çok önemli bir “sinsi” belirti olabilir. Erkek ve kadınlarda ise, sirozu olmayan bir kişide aniden ortaya çıkan asit, mide, bağırsak kanserleri veya karın zarı kanserinin (peritoneal karsinomatoz) bir işareti olabilir.
10. Lenfödem nedir ve kanser hastalarında neden olur?
Lenfödem, lenf sıvısının dokularda birikerek şişliğe neden olmasıdır. Kanser hastalarında, özellikle kasık veya koltuk altı gibi bölgelerdeki lenf bezleri ameliyatla çıkarıldığında veya bu bölgelere ışın tedavisi (radyoterapi) uygulandığında, kol veya bacağın lenf dolaşımı bozulur. Bu durum, ilgili kol veya bacakta kalıcı ve tedavisi zor bir şişliğe (lenfödem) yol açabilir.
Yasal Uyarı
Dikkat: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, halkı genel olarak bilgilendirme amacı taşımaktadır. Hiçbir şekilde kişisel bir muayene veya teşhisin yerini tutmaz. Vücudunuzda ortaya çıkan şişlikler veya diğer sağlık sorunları için mutlaka bir uzman hekime başvurunuz. İnternetteki bilgilere dayanarak kendi kendinize tanı koymaya çalışmayınız.
Bilgi ve Randevu İçin Bize Ulaşın
Kanser tedavisi sürecinde karşılaşılan yan etkiler ve yeni belirtiler, doğru bir şekilde yönetildiğinde hastanın yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir. Vücudunuzdaki şişliklerin nedenini anlamak ve en doğru tedavi yaklaşımını belirlemek için Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe ve deneyimli ekibinden uzman bir görüş alabilirsiniz.
“Doğru tanı, doğru tedavinin başlangıcıdır. Vücudunuzun sinyallerini önemseyin.”
Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30
Nasıl randevu alabilirim?
Durumunuzu değerlendirmek ve bir uzman görüşü almak için web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilir, telefon numaralarımızdan veya WhatsApp hattımız üzerinden bize kolayca ulaşarak randevu talep edebilirsiniz.
